Không chỉ dừng lại ở một nghĩa vụ pháp lý, tuân thủ EPR một cách chủ động hiện là "chìa khóa" để doanh nghiệp mở cửa thị trường quốc tế và tích hợp các nguyên tắc ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) vào chiến lược kinh doanh bền vững.
Trong bối cảnh đó, lựa chọn một đối tác đồng hành phù hợp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Với kinh nghiệm tư vấn trong lĩnh vực chuyển đổi xanh và ESG, GREEN IN không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp định hình lộ trình phù hợp mà còn kết nối với các mô hình và giải pháp thực tiễn. Trong số đó, Hệ sinh thái tuần hoàn XanhNet được nhìn nhận như một hướng tiếp cận đáng cân nhắc, góp phần giúp doanh nghiệp vừa đáp ứng yêu cầu tuân thủ, vừa tối ưu chi phí và gia tăng giá trị thương hiệu một cách bền vững.
1. Hệ thống sinh thái tuần hoàn XanhNet là gì?
Hệ sinh thái tuần hoàn XanhNet là mô hình cung cấp giải pháp tổng thể, bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị từ thu gom, phân loại đến tái chế rác thải nhựa. Hệ sinh thái này quy tụ hàng trăm lãnh đạo từ các tổ chức, doanh nghiệp cùng hàng vạn lao động tham gia vào hoạt động thu gom, phân loại và tái chế trên phạm vi toàn quốc.
XanhNet hướng tới xây dựng một chuỗi giá trị có tính liên kết và chia sẻ lợi ích, góp phần tích hợp khu vực lao động phi chính thức, đồng thời từng bước cải thiện và nâng cao thu nhập cho lực lượng này.
XanhNet gồm 5 mắt xích sau:
Xanh Viên: Đội ngũ hơn 30 nghìn "Chiến binh xanh", vốn là những người thu gom ve chai, nay đã được đào tạo chuyên môn về phân loại rác tại nguồn. Họ được hỗ trợ về công cụ, bảo hộ lao động và các nhu yếu phẩm chăm sóc cá nhân để an toàn trong công việc.
Xanh Điểm: Là mạng lưới các điểm thu gom rác tái chế được đặt tại các vị trí như khu dân cư, trường học, giáo xứ, đường phố, khu công cộng và các bãi rác. Hiện tại XanhNet có hơn 500 Xanh Điểm được trải dài từ Bắc đến Nam, phân bổ trên toàn quốc.
Xanh Trạm: Đóng vai trò là các trạm trung chuyển, phân loại và tiền xử lý vật liệu. Tại đây, rác thải sẽ được phân loại tỉ mỉ theo màu sắc, chất lượng và khả năng tái chế, sau đó được ép thành các kiện hàng có trọng lượng và tiêu chuẩn đồng nhất để phục vụ sản xuất.
Xanh Chuyên: Bao gồm các đơn vị chuyên thực hiện việc thu gom và cung cấp nguồn vật liệu tái chế đầu vào cho các nhà máy.
Xanh Xưởng: Đây là hệ thống các nhà máy tái chế vật liệu chính quy, bao gồm nhà máy tái chế nhựa PET, nhựa PE/PP, nhà máy tái chế giấy và các cơ sở tái chế hóa học. Với năng lực 350.000 - 500.000 tấn/năm, có khả năng xử lý cả những loại nhựa phức tạp, đa lớp khó xử lý.
2. Điểm nổi bật của Hệ sinh thái XanhNet
Một điểm nổi bật của XanhNet là khả năng tích hợp hai phương thức tái chế: tái chế cơ học và tái chế tiên tiến. Hệ thống góp phần hỗ trợ theo dõi và kết nối các khâu trong vòng đời vật liệu, từ sản xuất, tiêu dùng đến thu gom và phân loại chất thải. Sau khi được phân loại, các dòng vật liệu phù hợp có thể được đưa vào tái chế cơ học, trong khi các loại nhựa khó tái chế hơn có thể được xử lý bằng các công nghệ tiên tiến như nhiệt phân, qua đó mở rộng khả năng thu hồi tài nguyên và giảm thiểu lượng chất thải phải xử lý cuối cùng.
Trong khuôn khổ hoạt động, XanhNet cung cấp các dịch vụ hỗ trợ toàn diện cho doanh nghiệp trong thực hiện EPR, bao gồm tư vấn chính sách và xây dựng lộ trình tuân thủ phù hợp với quy định của pháp luật. Đồng thời, hệ thống thiết lập chuỗi thu hồi chất thải nhựa có khả năng truy xuất nguồn gốc, đảm bảo minh bạch từ thu gom đến tái chế thông qua các cơ sở xử lý hợp pháp và được xác minh.
Bên cạnh đó, XanhNet hỗ trợ doanh nghiệp trong việc lập và nộp báo cáo EPR, quản lý hồ sơ, kiểm toán và hoàn thiện tài liệu cần thiết. Các hoạt động truyền thông cũng được triển khai nhằm gia tăng giá trị thương hiệu và củng cố niềm tin của các bên liên quan, đồng thời giúp doanh nghiệp giảm thiểu rủi ro tuân thủ và gánh nặng hành chính.
3. Giá trị của hệ sinh thái XanhNet mang lại
Tối ưu hóa tài chính và Cơ chế dòng tiền linh hoạt
So với phương án đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam — vốn thường có chi phí cao hơn thực tế và yêu cầu nộp một khoản lớn trước ngày 20/04 hàng năm. XanhNet mang lại lợi thế kinh tế rõ rệt, giúp doanh nghiệp giảm từ 10% đến 20% chi phí tuân thủ . Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp có sản lượng bao bì lớn, nơi mà mức phí tái chế (Fs) có thể trở thành một gánh nặng tài chính đáng kể.
Bên cạnh đó, thay vì phải trích xuất một khoản ngân sách lớn một lần duy nhất cho cả năm, doanh nghiệp được áp dụng cơ chế thanh toán hàng tháng . Sự linh hoạt này giúp doanh nghiệp duy trì nguồn vốn lưu động cho các hoạt động sản xuất kinh doanh khác.
Giải quyết bài toán vật liệu khó tái chế
Một trong những thách thức lớn nhất của EPR là việc xử lý các loại bao bì nhựa hỗn hợp hoặc đa lớp, bao bì khó xử lý đòi hỏi kỹ thuật cao. Nhiều đơn vị tái chế thông thường chỉ ưu tiên các loại nhựa giá trị cao (như PET cứng) để sản xuất hạt nhựa thương phẩm. XanhNet sở hữu năng lực chuyên sâu để thu gom và tái chế các loại nhựa khó, đảm bảo doanh nghiệp hoàn thành trách nhiệm với mọi loại bao bì đưa ra thị trường mà không bị đứt gãy chuỗi tuân thủ.
Minh bạch hóa và khép kín chuỗi giá trị
Hệ sinh thái này kết nối toàn bộ chuỗi giá trị khép kín, từ khâu thu gom đến nhà máy tái chế cuối cùng từ Xanh Viên → Xanh Điểm → Xanh Trạm → Xanh Chuyên → Xanh Xưởng. Việc kết nối chặt chẽ giúp dữ liệu báo cáo trở nên minh bạch và xác thực, giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro về gian lận trong hoạt động tái chế.
Tối ưu hóa nguồn nhân lực và vận hành
Việc thực hiện các thủ tục trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia yêu cầu sự am hiểu sâu về quy định pháp luật và quy trình báo cáo. XanhNet hỗ trợ đồng hành cùng doanh nghiệp thực hiện toàn bộ các khâu đăng ký kế hoạch và báo cáo kết quả tái chế. Điều này giúp doanh nghiệp không cần thiết lập bộ phận chuyên trách phức tạp về môi trường và tránh các sai sót trong kê khai dẫn đến mức phạt có thể từ 300 triệu đến 2 tỷ đồng
Giá trị nhân văn và Tăng cường chỉ số ESG
Hợp tác với XanhNet để tuân thủ EPR sẽ đóng góp trực tiếp vào trụ cột E (Environment - Môi trường) và S (Social - Xã hội) trong báo cáo ESG của doanh nghiệp. Việc kết nối và bảo trợ cho hơn 30.000 "Chiến binh xanh" không chỉ giúp ổn định nguồn cung mà còn mang lại giá trị nhân văn sâu sắc khi tạo công ăn việc làm ổn định và hỗ trợ an sinh xã hội cho lực lượng lao động thu gom tự do. Không chỉ giúp hình ảnh của doanh nghiệp trở nên tốt trong mắt người tiêu dùng, việc hợp tác với một hệ sinh thái có trách nhiệm xã hội cao còn giúp doanh nghiệp nâng tầm uy tín, tăng khả năng cạnh tranh, đáp ứng các yêu cầu khắt khe từ nhà đầu tư và các thị trường quốc tế như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc.
GREEN IN không chỉ đơn thuần là một đơn vị tư vấn ESG mà còn là người đồng hành chiến lược giúp doanh nghiệp hóa giải những thách thức từ EPR bằng hệ sinh thái đối tác đáng tin cậy. Sự kết hợp giữa tư duy chiến lược của GREEN IN và giá trị cốt lõi mà XanhNET đem lại chính là “tấm vé” vươn mình ra các thị trường quốc tế khắt khe, nghiêm ngặt.