Kiểm kê khí thải ngành nhựa: Bước đệm xanh đáp ứng chuẩn quốc tế – GREEN IN Việt Nam

Blog

Kiểm kê khí thải ngành nhựa: Bước đệm xanh đáp ứng chuẩn quốc tế

Kiểm kê khí thải ngành nhựa: Bước đệm xanh đáp ứng chuẩn quốc tế

Trước áp lực từ các rào cản thương mại như Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) và lộ trình thực hiện mục tiêu Net Zero, kiểm kê khí thải ngành nhựa đang trở thành yêu cầu quan trọng đối với nhiều doanh nghiệp sản xuất. Việc chủ động kiểm kê và minh bạch lượng phát thải không chỉ giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế mà còn tối ưu quản lý năng lượng, giảm chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh. Trong bài viết này, GREEN IN sẽ cung cấp những thông tin cần thiết về quy trình kiểm kê, phạm vi phát thải và các giải pháp triển khai phù hợp cho doanh nghiệp ngành nhựa.

Tại sao doanh nghiệp nhựa phải kiểm kê khí thải?

Ngành sản xuất nhựa là một trong những ngành tiêu thụ năng lượng lớn và phát thải khí nhà kính đáng kể trong toàn bộ vòng đời sản phẩm. Việc kiểm kê khí thải mang lại 3 lợi ích cốt lõi:

  • Tuân thủ pháp luật: Theo các quy định về biến đổi khí hậu (như Nghị định 06/2022/NĐ-CP và Quyết định 13/2024/QĐ-TTg), các cơ sở sản xuất có mức tiêu thụ năng lượng hoặc phát thải lớn bắt buộc phải thực hiện báo cáo kiểm kê KNK định kỳ.
  • Đáp ứng yêu cầu xuất khẩu (CBAM & ESG): Các thị trường lớn như EU, Mỹ đòi hỏi tính minh bạch về dấu chân carbon (Carbon Footprint). Doanh nghiệp có báo cáo kiểm kê chuẩn chỉnh sẽ giữ vững năng lực cạnh tranh.
  • Tối ưu chi phí vận hành: Giúp quản lý phát hiện các điểm thất thoát năng lượng (máy ép, lò nhiệt, hệ thống làm lạnh) để cải tiến công nghệ.

Các cơ sở sản xuất nhựa nào bắt buộc phải kiểm kê?

Theo Quyết định số 13/2024/QĐ-TTg, doanh nghiệp ngành nhựa thuộc danh mục cơ sở phát thải khí nhà kính phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính cấp cơ sở nếu đáp ứng một trong các ngưỡng về phát thải hoặc mức tiêu thụ năng lượng. Việc xác định đúng đối tượng phải kiểm kê giúp doanh nghiệp chủ động xây dựng kế hoạch thu thập dữ liệu, lập báo cáo và thực hiện nghĩa vụ theo quy định của pháp luật.

Cụ thể, doanh nghiệp sẽ thuộc diện phải kiểm kê khi đáp ứng một trong các tiêu chí sau:

  • Có tổng lượng phát thải khí nhà kính hằng năm từ 3.000 tấn CO₂ tương đương (CO₂e) trở lên. Đây là ngưỡng phát thải được sử dụng để xác định các cơ sở có tác động đáng kể đến môi trường và thuộc diện quản lý phát thải.
  • Tiêu thụ năng lượng hằng năm từ 1.000 TOE (tấn dầu quy đổi) trở lên. Chỉ số này phản ánh tổng mức tiêu thụ các dạng năng lượng như điện, than, dầu, khí... của doanh nghiệp trong quá trình sản xuất.
  • Tiêu thụ điện năng hằng năm từ 6 triệu kWh trở lên. Đây là tiêu chí áp dụng đối với các cơ sở có mức sử dụng điện lớn, thường là các nhà máy sản xuất quy mô vừa và lớn.

Lưu ý: Chỉ cần đáp ứng một trong ba tiêu chí trên, doanh nghiệp đã thuộc đối tượng phải  thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo quy định hiện hành. Vì vậy, các doanh nghiệp ngành nhựa nên thường xuyên theo dõi lượng phát thải và mức tiêu thụ năng lượng để chủ động chuẩn bị dữ liệu, tránh bị động khi triển khai công tác kiểm kê và báo cáo.

Xác định phạm vi phát thải khí nhà kính trong nhà máy nhựa 

Để kiểm kê khí thải chính xác, doanh nghiệp cần xác định đầy đủ các nguồn phát thải phát sinh trong toàn bộ hoạt động sản xuất. Theo ISO 14064-1 và GHG Protocol, phát thải khí nhà kính trong nhà máy nhựa được phân thành 3 phạm vi, bao gồm:

Phạm vi 1 - Phát thải trực tiếp

Đây là lượng khí nhà kính phát sinh từ các nguồn do doanh nghiệp trực tiếp sở hữu hoặc kiểm soát, bao gồm:

  • Nhiên liệu được sử dụng cho lò hơi, máy phát điện và hệ thống gia nhiệt.
  • Khí đốt LPG, khí tự nhiên hoặc dầu DO phục vụ sản xuất.
  • Nhiên liệu tiêu thụ của xe nâng, xe vận chuyển nội bộ.
  • Khí rò rỉ từ hệ thống điều hòa, làm lạnh hoặc các thiết bị sử dụng môi chất lạnh.

Phạm vi 2  - Phát thải gián tiếp từ năng lượng mua vào

Lượng phát thải phát sinh từ điện năng hoặc năng lượng mua từ bên ngoài để phục vụ hoạt động sản xuất.

Đối với ngành nhựa, đây thường là nguồn phát thải chiếm tỷ trọng lớn do điện được sử dụng cho:

  • Máy ép phun và máy đùn nhựa.
  • Máy thổi nhựa, máy tạo hạt.
  • Hệ thống làm mát, máy nén khí và các thiết bị phụ trợ.
  • Chiếu sáng, văn phòng và các hạng mục phục vụ sản xuất.

Phạm vi 3 - Các phát thải gián tiếp khác

Đây là các nguồn phát thải phát sinh trong chuỗi giá trị nhưng không thuộc quyền sở hữu hoặc kiểm soát trực tiếp của doanh nghiệp. Tùy theo mục tiêu kiểm kê, doanh nghiệp có thể xem xét các nguồn như:

  • Sản xuất và vận chuyển nguyên liệu nhựa nguyên sinh hoặc nhựa tái chế.
  • Vận chuyển nguyên vật liệu đầu vào và thành phẩm.
  • Thuê ngoài logistics và kho bãi.
  • Xử lý chất thải phát sinh trong quá trình sản xuất.
  • Hoạt động công tác, đi lại của nhân viên và các dịch vụ thuê ngoài khác.

Đối với nhiều doanh nghiệp ngành nhựa, phạm vi 2 và 3 thường chiếm tỷ trọng phát thải lớn do mức tiêu thụ điện năng cao và sự phụ thuộc vào nguyên liệu đầu vào. Việc xác định đầy đủ các phạm vi phát thải ngay từ đầu sẽ giúp doanh nghiệp tính toán chính xác lượng phát thải khí nhà kính, đáp ứng yêu cầu kiểm kê và xây dựng lộ trình giảm phát thải hiệu quả.

Xem thêm: Tìm hiểu phương pháp xử lý khí thải phát sinh từ quá trình ép nhựa

Quy trình 5 bước kiểm kê khí thải ngành nhựa 

Để đảm bảo kết quả kiểm kê chính xác và đáp ứng yêu cầu báo cáo, doanh nghiệp cần thực hiện theo quy trình gồm 5 bước cơ bản dưới đây. Quy trình này được xây dựng dựa trên hướng dẫn kiểm kê khí nhà kính và các nguyên tắc của IPCC, ISO 14064-1.

Bước 1. Xác định phạm vi kiểm kê

Xác định ranh giới kiểm kê, các nguồn phát thải cần tính toán và phạm vi hoạt động của nhà máy, bao gồm phát thải trực tiếp và gián tiếp phát sinh trong quá trình sản xuất. 

Bước 2. Thu thập dữ liệu hoạt động

Tổng hợp các dữ liệu liên quan như lượng điện tiêu thụ, nhiên liệu sử dụng, nguyên liệu đầu vào, sản lượng sản xuất và các thông tin cần thiết khác phục vụ tính toán phát thải.

Bước 3. Lựa chọn hệ số phát thải

Áp dụng hệ số phát thải phù hợp theo công bố của cơ quan quản lý nhà nước hoặc hướng dẫn của IPCC để đảm bảo kết quả tính toán có độ tin cậy cao.

Bước 4. Tính toán lượng phát thải khí nhà kính

Lượng phát thải được xác định theo công thức: Lượng phát thải KNK (tấn CO₂e) = Dữ liệu hoạt động × Hệ số phát thải (EF)

Trong đó:

  • Dữ liệu hoạt động: Bao gồm điện năng tiêu thụ (kWh), lượng nhiên liệu sử dụng (LPG, dầu DO...), nguyên liệu đầu vào hoặc các thông số vận hành được ghi nhận từ hóa đơn, đồng hồ đo và nhật ký sản xuất.
  • Hệ số phát thải (EF): Được lựa chọn theo hướng dẫn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường hoặc theo các bộ hệ số chuẩn của IPCC.

Bước 5. Rà soát và lập báo cáo kiểm kê

Kiểm tra tính đầy đủ, chính xác của số liệu, hoàn thiện báo cáo kiểm kê khí nhà kính và lưu trữ hồ sơ theo quy định trước khi gửi cơ quan có thẩm quyền (đối với các cơ sở thuộc diện bắt buộc).

GREEN IN: Đơn vị tư vấn kiểm kê khí thải ngành nhựa hàng đầu 

Ngành nhựa có đặc thù sản xuất và tiêu thụ điện năng lớn, cùng quy trình phát thải phức tạp từ gia nhiệt, ép phun, đùn đến chuỗi cung ứng hạt nhựa.Ngành nhựa sở hữu đặc thù sản xuất và tiêu thụ điện năng lớn và quy trình phát thải phức tạp từ gia nhiệt, ép phun, đùn đến chuỗi cung ứng hạt nhựa. Việc tự thực hiện kiểm kê khí thải thường khiến doanh nghiệp gặp nhiều thách thức:

  • Rủi ro sai lệch dữ liệu: Thiếu kinh nghiệm trong việc xác định ranh giới phát thải và áp dụng sai hệ số phát thải (EF).
  • Áp lực pháp lý & Xuất khẩu: Không đáp ứng các quy định bắt buộc theo Nghị định 06/2022/NĐ-CP hoặc không vượt qua các rào cản kiểm định khắt khe của thị trường EU (CBAM), Mỹ, Nhật Bản.
  • Thất thoát chi phí: Chưa nhìn ra các "điểm nóng" lãng phí năng lượng để cải tiến.
  • Khó xây dựng lộ trình giảm phát thải hiệu quả: Nếu không xác định được các nguồn phát thải trọng yếu, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc tối ưu hóa chi phí năng lượng và triển khai các giải pháp giảm phát thải phù hợp.

Sở hữu đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm thực chiến cùng nhiều nhà máy sản xuất, GREEN IN chính là đơn vị đối tác đáng tin cậy giúp doanh nghiệp giải quyết triệt để những bài toán trên.

  • Tư vấn kiểm kê khí nhà kính theo quy định: Hỗ trợ xác định phạm vi phát thải, thu thập dữ liệu và lập báo cáo theo ISO 14064-1, GHG Protocol và các quy định hiện hành của Việt Nam.
  • Xây dựng hệ thống quản lý dữ liệu phát thải: Chuẩn hóa quy trình thu thập, lưu trữ và quản lý dữ liệu, giúp doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, cập nhật và thực hiện báo cáo định kỳ.
  • Đánh giá hiện trạng và xây dựng lộ trình giảm phát thải: Phân tích kết quả kiểm kê để xác định các nguồn phát thải trọng yếu, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp chovới từng nhà máy như chuyển đổi công nghệ máy ép, tối ưu hệ thống nhiệt, tăng tỷ lệ sử dụng nguyên liệu tái chế và ứng dụng năng lượng tái tạo.
  • Đồng hành trong chiến lược chuyển đổi xanh: Hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng các yêu cầu về ESG, CBAM và Net Zero, đồng thời nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng, tối ưu hóa chi phí vận hành và gia tăng năng lực cạnh tranh trên thị trường.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp sản xuất nhựa quy mô nhỏ có phải kiểm kê khí thải không?

Không phải tất cả doanh nghiệp đều bắt buộc phải thực hiện. Chỉ những cơ sở đáp ứng các tiêu chí về lượng phát thải, mức tiêu thụ năng lượng hoặc điện năng theo quy định mới thuộc đối tượng phải kiểm kê.

Bao lâu doanh nghiệp phải thực hiện kiểm kê?

Việc kiểm kê và báo cáo được thực hiện theo lộ trình và yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước đối với các cơ sở thuộc diện bắt buộc.

Doanh nghiệp có thể thuê đơn vị tư vấn để thực hiện kiểm kê không?

Có. Doanh nghiệp hoàn toàn có thể thuê đơn vị tư vấn có chuyên môn để hỗ trợ thu thập dữ liệu, tính toán phát thải, lập báo cáo và tư vấn các giải pháp giảm phát thải.

Kết luận

Kiểm kê khí thải ngành nhựa không chỉ giúp doanh nghiệp tránh các rủi ro về pháp lý, còn là bước đệm xanh vươn tầm quốc tế. Việc chủ động kiểm kê và lập kế hoạch giảm phát thải ngay từ hôm nay sẽ tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Nếu doanh nghiệp cần tư vấn hoặc triển khai kiểm kê khí thải ngành nhựa, GREEN IN sẵn sàng đồng hành với giải pháp toàn diện, giúp tối ưu hóa quy trình thực hiện, đảm bảo tính chính xác của dữ liệu và đáp ứng các yêu cầu về kiểm kê khí nhà kính theo quy định hiện hành.

← Bài trước Bài sau →