Ủy ban châu Âu (European Commission) vừa công bố kế hoạch làm việc giai đoạn 2025–2030 cho Quy định Thiết kế Sinh thái đối với Sản phẩm Bền vững (ESPR) và Quy định Ghi nhãn Năng lượng, nhằm đặt ra các yêu cầu về tính bền vững đối với sản phẩm trong toàn EU, đồng thời cải thiện khả năng tiếp cận thông tin về tính bền vững môi trường cho người tiêu dùng.
Kế hoạch mới là bước tiếp theo sau đề xuất ban đầu vào tháng 3 năm 2022, nhằm thay thế Chỉ thị thiết kế sinh thái năm 2009 vốn chỉ áp dụng cho sản phẩm liên quan đến năng lượng. Quy định ESPR mới đã được Nghị viện EU thông qua vào tháng 7 năm 2024, mở rộng phạm vi sang mọi loại sản phẩm tiêu dùng.
🔍 Các yêu cầu thiết kế sinh thái (ecodesign) sẽ bao gồm:
Độ bền của sản phẩm
Khả năng tái sử dụng, nâng cấp và sửa chữa
Hạn chế các chất cản trở tái chế
Hiệu quả năng lượng và tài nguyên
Tỷ lệ nguyên liệu tái chế
Khả năng tái sản xuất và tái chế cuối vòng đời
Tác động khí hậu và môi trường của sản phẩm
Ngoài ra, EU cũng sẽ phát triển một hệ thống Hộ chiếu Sản phẩm Kỹ thuật số (Digital Product Passport) giúp người tiêu dùng và doanh nghiệp tiếp cận thông tin minh bạch hơn khi ra quyết định mua sắm.
📌 Những ngành hàng được ưu tiên từ nay đến 2030:
Thép và nhôm
Dệt may (trọng tâm là hàng may mặc)
Đồ nội thất
Lốp xe và nệm
Ủy ban cho biết các nhóm sản phẩm này được lựa chọn vì có tiềm năng cao trong việc thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.
🗣️ Phát biểu từ đại diện Ủy ban châu Âu:
Jessika Roswall, Ủy viên phụ trách Môi trường, khả năng chống chịu về nước và Kinh tế tuần hoàn cạnh tranh, cho biết:
“Sáng kiến này là bước tiến lớn để biến kinh tế tuần hoàn thành hiện thực, đồng thời đưa sản phẩm bền vững trở thành chuẩn mực tại châu Âu. Việc xác định rõ ưu tiên sẽ mang lại sự chắc chắn về pháp lý, thúc đẩy đổi mới và đầu tư để hỗ trợ quá trình chuyển đổi.”
⚠️ Một số ngành bị loại khỏi danh sách ưu tiên:
Giày dép
Chất tẩy rửa
Sơn
Chất bôi trơn
Hóa chất
Dù trước đó các ngành này được kỳ vọng nằm trong danh sách ưu tiên, nhưng chúng đã không được đưa vào kế hoạch chính thức lần này.
Mạng lưới Môi trường châu Âu (EEB) đã bày tỏ sự thất vọng, cho rằng điều này làm suy yếu tiềm năng thực thi của khung ESPR.
Eva Bille, Trưởng bộ phận Kinh tế tuần hoàn của EEB nhận định:
“Việc loại bỏ hoàn toàn một số nhóm sản phẩm như giày dép, sơn hay hóa chất có thể làm giảm tác động tích cực của khung thiết kế sinh thái. Nếu danh mục sản phẩm bị giới hạn, thì ít nhất các tiêu chuẩn áp dụng phải ở mức cao nhất – và cần bịt kín các kẽ hở cho hàng hóa chất lượng thấp tràn vào thị trường qua các nền tảng trực tuyến.”