Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế (IFRS) đang trở thành tiêu chuẩn quan trọng đối với nhiều doanh nghiệp. Việc áp dụng IFRS không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch hơn trong báo cáo tài chính mà còn nâng cao uy tín và khả năng so sánh trên thị trường quốc tế.
Tuy nhiên, chuyển đổi từ hệ thống kế toán hiện hành (VAS) sang IFRS không đơn giản. Doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng về hệ thống kế toán, dữ liệu, nhân sự và quy trình. Vậy, doanh nghiệp cần làm gì để áp dụng IFRS hiệu quả? Hãy cùng GREEN IN tìm hiểu chi tiết thông qua bài viết dưới đây.
Hiểu rõ về IFRS và sự khác biệt với VAS

Trước tiên, doanh nghiệp cần nắm chắc các điểm khác biệt cơ bản giữa IFRS và VAS:
IFRS là gì?
IFRS (International Financial Reporting Standards) là Chuẩn mực Báo cáo Tài chính Quốc tế, áp dụng cho các doanh nghiệp hoạt động đa quốc gia. IFRS nhấn mạnh tính minh bạch, công bằng (fair value) và khả năng so sánh giữa các doanh nghiệp trên toàn cầu.
Sự khác biệt chính với VAS:
- Nguyên tắc kế toán: IFRS chú trọng nguyên tắc công bằng (fair value), trong khi VAS dựa nhiều vào nguyên tắc thận trọng (historical cost).
- Báo cáo tài chính đầy đủ hơn: IFRS yêu cầu thuyết minh chi tiết về chính sách kế toán, rủi ro tài chính và các ước tính quan trọng.
- Chuẩn hóa trên toàn cầu: IFRS tạo điều kiện so sánh xuyên biên giới, phù hợp với doanh nghiệp đa quốc gia.
Đánh giá hệ thống kế toán và hạ tầng dữ liệu
Hệ thống kế toán hiện tại của doanh nghiệp là yếu tố quyết định khả năng chuyển đổi sang IFRS. Do đó, bước đầu tiên là đánh giá và chuẩn bị hạ tầng dữ liệu:
- Kiểm tra phần mềm kế toán: Xem hệ thống hiện tại có khả năng ghi nhận, phân loại và báo cáo theo chuẩn IFRS hay không. Một số phần mềm cần nâng cấp hoặc thay thế để đáp ứng yêu cầu mới.
- Chuẩn hóa dữ liệu lịch sử: Dữ liệu tài chính quá khứ cần được chuẩn hóa để lập báo cáo IFRS một cách nhất quán. Điều này giúp đảm bảo tính chính xác và minh bạch trong quá trình chuyển đổi.
- Xây dựng quy trình kiểm soát nội bộ: Thiết lập các cơ chế kiểm soát giúp đảm bảo thông tin tài chính chính xác, đáp ứng yêu cầu báo cáo theo IFRS. Ví dụ, nếu doanh nghiệp có nhiều chi nhánh, cần thống nhất phương pháp đánh giá tài sản cố định, hàng tồn kho và các khoản phải thu.
Xây dựng đội ngũ chuyên trách
Áp dụng IFRS không thể thực hiện một mình – cần một đội ngũ chuyên trách phối hợp từ nhiều phòng ban:
- Đào tạo kế toán và kiểm toán nội bộ: Nhân sự phải hiểu rõ nguyên tắc IFRS, cách phân loại và ghi nhận các nghiệp vụ.
- Thuê chuyên gia tư vấn IFRS: Đối với doanh nghiệp lần đầu áp dụng, sự hỗ trợ từ chuyên gia giúp tránh sai sót và rút ngắn thời gian chuyển đổi.
- Phối hợp liên phòng ban: Đội ngũ chịu trách nhiệm điều phối việc áp dụng, giám sát tiến độ và kiểm tra kết quả, đảm bảo mọi phòng ban đều hiểu và tuân thủ các yêu cầu mới.
Lập lộ trình chuyển đổi và thí điểm
Chuyển đổi sang IFRS là một quy trình nhiều giai đoạn, không thể thực hiện ngay lập tức:
- Đánh giá tác động: Phân tích những khoản mục tài chính sẽ thay đổi khi áp dụng IFRS, bao gồm tài sản, nợ phải trả và vốn chủ sở hữu.
- Lập kế hoạch áp dụng: Xác định thời điểm chuyển đổi, các bước thực hiện chi tiết, và ngân sách cần thiết.
- Chạy thử báo cáo IFRS (thí điểm): Thí điểm cho một kỳ kế toán giúp phát hiện vấn đề và điều chỉnh hệ thống, quy trình trước khi áp dụng chính thức.
Chuẩn bị thuyết minh và báo cáo tài chính
IFRS yêu cầu doanh nghiệp cung cấp thuyết minh chi tiết, minh bạch hơn so với VAS, nhằm đảm bảo tính chính xác và khả năng so sánh quốc tế. Các hạng mục cần chuẩn bị bao gồm:
- Chính sách kế toán:
Rõ ràng về phương pháp đánh giá tài sản, hàng tồn kho, nợ phải trả và doanh thu. Ví dụ, doanh nghiệp cần xác định cách ghi nhận giá trị công cụ tài chính theo fair value hoặc historical cost. - Rủi ro tài chính:
Bao gồm rủi ro tín dụng, rủi ro thị trường và rủi ro thanh khoản. Việc thuyết minh giúp nhà đầu tư và cơ quan quản lý hiểu rõ mức độ rủi ro mà doanh nghiệp đang đối mặt. - Ước tính kế toán quan trọng:
Ví dụ: dự phòng nợ khó đòi, trích khấu hao, đánh giá giảm giá trị tài sản. Những ước tính này cần được minh bạch và có cơ sở dữ liệu hỗ trợ.
Cập nhật chính sách và quy định pháp lý
Do IFRS liên tục cập nhật, doanh nghiệp cần:
- Theo dõi các Chuẩn mực IFRS mới (IFRS 1–17):
Đảm bảo áp dụng đúng các phiên bản mới nhất và cập nhật kịp thời - Kiểm tra lộ trình áp dụng IFRS tại Việt Nam:
Thực hiện theo hướng dẫn từ Bộ Tài chính và các cơ quan quản lý. - Điều chỉnh hợp đồng, báo cáo thuế và chính sách nội bộ:
Đảm bảo các quy trình, hợp đồng lao động, thuế và báo cáo nội bộ tuân thủ chuẩn mực IFRS, tránh rủi ro pháp lý.
Áp dụng IFRS là một bước đi quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao tính minh bạch, uy tín và khả năng hội nhập quốc tế. Tuy nhiên, để chuyển đổi thành công, doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ càng về hệ thống kế toán, nhân sự, lộ trình chuyển đổi, báo cáo tài chính và tuân thủ pháp lý. Theo dõi GREEN IN để cập nhật thêm nhiều hướng dẫn chi tiết về IFRS, lộ trình áp dụng và các chuẩn mực mới nhất.

